İSTANBUL ANADOLU DENETİMLİ SERBESTLİK

Denetimli serbestlik uygulamalarının mevcut yapısını, topluma kazandırma süreçlerindeki kritik rolünü, karşılaşılan zorlukları ve geleceğe yönelik vizyonunu akademik ve kurumsal bir bakış açısıyla değerlendirmek amacıyla; ve İstanbul Anadolu Denetimli Serbestlik Müdürlüğü ve İstanbul Medeniyet Üniversitesi iş birliğiyle “Ceza Adalet Sistemi ve Rehabilitasyon” Paneli düzenlendi.

Türk denetimli serbestlik sisteminin 20. yıl dönümü kapsamında gerçekleştirilen panel, 11 Aralık 2025 Perşembe günü Merkez Kütüphane Ziraat Bankası Konferans Salonu’nda yoğun katılımla yapıldı.

Akademi, yargı ve uygulama alanından önemli isimleri bir araya getiren panele;  İstanbul Medeniyet Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Gülfettin Çelik, İstanbul Anadolu Başsavcı Vekilleri Selçuk Horzum, Mustafa Çakar, Cumali Karakütük ve Haydar Memiş, Cumhuriyet Savcıları Recep Osoydan, Burhan Uslu ve Ahmet Tatlıcan,  İstanbul Medeniyet Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Fatih Sarıoğlu, İstanbul Anadolu Denetimli Serbestlik Müdürü Seviyya Sancı, Ceza İnfaz Kurumu Müdürleri, Denetimli Serbestlik Müdürleri, Sosyal Hizmet Bölümü akademisyenlerimizden Dr. Öğr. Üyesi Esin Tüccar, Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü akademisyenlerimizden Dr. Öğr. Üyesi Derya Tekin, İktisat Bölümü akademisyenlerimizden Doç. Dr. Kaya Göktepe, Denetimli Serbestlik Uzmanları Şeyda Arda ve Fatma Koçkaya ile çok sayıda akademisyen ve öğrenci katıldı.

Panel,  İstanbul Medeniyet Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Gülfettin Çelik’in açılış konuşmasıyla başladı. Prof. Dr.Gülfettin Çelik, üniversitelerin toplumsal sorunlara bilimsel çözümler üretme misyonuna dikkat çekerek bu alandaki çalışmaların üniversite–kurum iş birliğiyle güçlendiğini ifade etti. Çelik, “Sistemin bir şekilde kıyısına düşmüş, yeniden rehabilite edilerek topluma kazandırılması gereken bireylerin yalnızca hukuki düzenlemelerle ya da cezai yaptırımlarla sürecin içinde tutulamayacağı açıktır. Bu noktada üniversitenin sürecin içinde yer alması her açıdan önemli katkılar sunmaktadır.” sözleriyle üniversitelerin topluma entegrasyon sürecindeki rolünü vurguladı. Ayrıca öğrencilerin akademik bilgiyi gerçek yaşamla ilişkilendirmesinin önemine değinerek, bu tür etkinliklerin üniversitenin temel eğitim misyonuna da hizmet ettiğini belirtti.

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcı Vekili Selçuk Horzum, konuşmasında denetimli serbestliğin temel amacının hükümlülerin topluma yeniden kazandırılması olduğunu belirterek bu sürecin bilimsel yaklaşımlarla desteklenmesi gerektiğine dikkat çekti. Horzum, “Amacımız hükümlülerimizi yeniden topluma kazandırmak. Bu hedefe ulaşmanın yolunun, denetimli serbestlik yükümlülükleri çerçevesinde bilimsel yaklaşımlarla ilerlemekten geçtiğinin farkındayız.” ifadelerini kullandı.

Açılış konuşmalarının ardından söz alan İstanbul Anadolu Denetimli Serbestlik Müdürü Seviyya Sancı, Denetimli Serbestlik Sistemi’nin 2005 yılından bu yana geçirdiği yasal gelişim sürecini ve uygulama alanındaki genel çerçeveyi paylaştı. Sancı, yapılan yasal düzenlemelerle birlikte sistemin takip ettiği kişi sayısında belirgin bir artış yaşandığını ve hâlihazırda yaklaşık 461 bin hükümlünün denetimli serbestlik kapsamında izlenmekte olduğunu ifade etti. Uyuşturucu madde kullanımının toplumsal bir problem olmaya devam ettiğini vurguladı.

Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü akademisyenlerimizden Dr. Öğr. Üyesi Derya Tekin, ceza hukuku felsefesi çerçevesinde denetimli serbestlik uygulamalarının kamuoyundaki algısını akademik bir perspektifle değerlendirdi. Tekin, cezaların caydırıcılığının önemine işaret etmekle birlikte, ceza sürelerinin uzamasının tek başına suçun önlenmesinde yeterli olmadığını; denetimli serbestlik gibi tamamlayıcı mekanizmalara duyulan ihtiyacın arttığını ifade etti.

Panelin oturum bölümü, Rektör Yardımcımız Prof. Dr. Fatih Sarıoğlu’nun moderatörlüğünde gerçekleştirildi. “Kazanımlar, Zorluklar ve Gelecek” başlığıyla düzenlenen oturumda rehabilitasyon, istihdam ve kurumsal iş birliği konuları ele alındı. Sosyal Hizmet Bölümü akademisyenlerimizden Dr. Öğr. Üyesi Esin Tüccar, çocuk suçluluğu ve rehabilitasyon süreçlerinde aile sistem terapisinin önemine değinerek, günümüzde sosyal medyanın yol açtığı empati yoksunluğu gibi yeni risk alanlarına karşı Onarıcı Adalet yaklaşımı çerçevesinde destekleyici çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurguladı.

İstanbul Anadolu Denetimli Serbestlik Uzmanı Şeyda Arda, bireysel görüşmelerde travma odaklı bir yöntem olan EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) tekniğinin, hükümlülerin suça bağlı travmatik yaşantılarını ele alarak suça yönelim riskini azaltmadaki etkisine değindi.

İktisat Bölümü akademisyenlerimizden Doç. Dr. Kaya Göktepe, hükümlülerin istihdam politikalarının tarihsel gelişimini ele alarak, kamuya yararlı bir işte çalışma yükümlülüğü kapsamında yer alan kişi sayısının 186 bin seviyesine ulaştığını belirtti. Göktepe, bu büyük kitlenin istihdamında sosyal güvence ve ücretlendirme gibi unsurların öncelikli olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Panelin son konuşmacısı olan Denetimli Serbestlik Uzmanı Fatma Koçkaya, İŞKUR, Millî Eğitim, sivil toplum kuruluşları ve üniversitelerle yürütülen iş birliklerinin önemine değinerek, işverenlerden önyargısız istihdam süreçleri beklediklerini ifade etti. Koçkaya, kamu yararına çalışarak mesleki yeterlilik kazanan bir hükümlünün başarı hikâyesini paylaşarak, etiketlemeden uzak ve destekleyici ortamların olumlu sonuçlar doğurduğunu vurguladı.

Denetimli serbestlik sisteminin 20. yılındaki kazanımlarının, karşılaşılan güncel zorlukların ve geleceğe yönelik stratejilerin kapsamlı biçimde ele alındığı panel; bilimsel yaklaşımların, psikososyal rehabilitasyonun ve sürdürülebilir istihdam iş birliklerinin, hükümlülerin topluma kazandırılmasındaki belirleyici rolünü güçlü biçimde ortaya koydu. Panel, ceza adalet sisteminde rehabilitasyonun etkinliğini artırmaya yönelik somut adımlar için önemli bir bilgi paylaşım zemini sundu.